Menu

Jochem Schuurman speelt in Sint Joriskerk

Op woensdagavond 9 augustus geeft Jochem Schuurman uit Franeker een orgelconcert in de Sint-Joriskerk in Amersfoort. Hij speelt op het koororgel werk van Buxtehude en Homilius en op het hoofdorgel muziek van Schumann, Widor en Reger.

Het koororgel in de Sint-Joriskerk is zeer geschikt om muziek uit de Barok op te spelen. Jochem Schuurman doet dat met het Preludium in e (BuxWV 142) van Dietrich Buxtehude (1637-1707) en met de koraalbewerking Wer nur den lieben Gott läβt walten van Gottfried August Homilius (1714-1785).

Op het hoofdorgel komt vervolgens muziek van Robert Schumann (1810-1856) tot klinken. Uit ‘Studien für den Pedalflügel’ Op. 56: II. ‘Mit innigen Ausdruck’ en uit “Sechs Fugen über den Namen BACH” Op. 60: V. Lebhaft. De Franse componist en organist Charles Marie Widor (1844-1937) is onder orgelliefhebbers vooral bekend om zijn tien Symfonieën. Twee delen uit Symfonie 6 Op. 42 brengt Jochem Schuurman tot klinken: het Intermezzo en het Cantabilé.

Van Max Reger (1873-1916) wordt dit jaar zijn honderdvijftigste geboortedag herdacht. Jochem Schuurman zet de herdenking luister bij met Regers Wer nur den lieben Gott läβt walten Op. 135a en opnieuw tijdens deze zomerserie een werk met het Bach-motief: de Fantasie und Fuge über BACH Op. 46.

Jochem Schuurman (*1989) kreeg van 1997 tot 2007 orgellessen van Johan G. Koers. Vervolgens studeerde hij bij Theo Jellema en Erwin Wiersinga aan het Prins Claus Conservatorium te Groningen, waar hij in juni 2013 cum laude afstudeerde als Master of Music. Daarnaast verbleef hij een aantal maanden in Berlijn om aan de Universität der Künste lessen te volgen bij Leo van Doeselaar en Paolo Crivellaro. Hij volgde masterclasses bij Wolfgang Zerer, Eric Lebrun, Edoardo Bellotti en Pieter Dirksen. Sinds 2016 wordt Jochem Schuurman gecoacht door zijn oud-docent Johan G. Koers.

Hij is titulair organist van de Martinikerk te Franeker en daarmee de vaste bespeler van het monumentale Van Dam-orgel uit 1842. Als uitvoerend musicus geeft hij concerten als solist, maar ook als begeleider van andere musici en is hij bovendien regelmatig betrokken bij premières van nieuwe composities. Verder is hij actief als orgel- en pianodocent en werkzaam als artistiek adviseur voor de Stichting Organum Frisicum.

Het Strubbe Orgelpositief

In de kerkzaal van verpleeghuis ‘’De lichtenberg” te Amersfoort werd in 1977 een klein positief geplaats dat door Hendrik Strubbe is vervaardigd. Daar enkele jaren terug het besluit is genomen het gebouw af te breken, heeft de diaconie van de Protestantse gemeente het orgel aan de Sint Joriskerk geschonken.  In eigen beheer is het instrument in 2021 gedemonteerd, in de Noordbeuk van de stadskerk weer opgebouwd en ’two-tone classic’ geschilderd.

Voor kleuradvies is Gerard de Jongh – restauratieschilder – geraadpleegd die ook de logo’s en de gouden biezen op het orgelmeubel heeft aangebracht.  Om de bruikbaarheid te vergroten is de Octaaf 1 voet met het bijmaken van enkele nieuwe pijpen een quint opgeschoven. De herintonatie is verzorgd door orgelmaker Sander Booij. Om het gebruik ten opzichte van de andere 3 instrumenten in de kerk te onderscheiden, heeft het instrument nu een middentoonstemming gekregen. Tevens zijn nieuwe registeropschriften, snijwerk en registerknoppen vervaardigd. Het orgelpositief heeft de volgende dispositie:

Holpijp 8’, 

Gedekte fluit 4’, 

Prestant 2’ en Quint 11/3’.  

Het pedaal is met een koppel aangehangen.

Het Metzler Orgelpositief

Na de restauratie van de Sint-Joriskerk in 1967 blijkt in de Gerfkamer (een zijzaalvan de kerk waar vroeger de priester zich omkleedde) behoefte aan een klein kabinetorgel. Ook hierin voorziet de familie Pon door een klein verrijdbaar orgel te schenken. Het instrument is eveneens vervaardigd door de orgelbouwers Metzler & Söhne. De luiken van het orgel zijn beschilderd door kunstenaar Antonio Frasson (Luzern).

Het orgeltje staat de laatste tijd meestal in de koorruimte van de Joriskerk.

Dispositie
Gedackt 8′
Rohrflöte 4′
Principal 2′

Stemming:
Evenredig zwevend Toonhoogte: a’ = 437 hz.

Het Metzler Koororgel

Het koororgel, geschonken door de Amersfoortse auto-importeur Ben Pon, is in 1967gebouwd als eenklaviers orgel. De Zwitserse orgelmaker Metzler & Söhne bouwt het orgel naar ontwerp van medewerker Bernhardt Edskes (1940-2022). Het instrument krijgt een plaats in het zuidelijke zijschip van de Joriskerk, waar in verband met de restauratie van het gebouw een deel is afgeschot om kerkdiensten te kunnen houden. Daarna is naar zijn huidige plaats bij het oxaal gebracht.

In 2018/19 plaatst Bernhardt H. Edskes Orgelbau, Wohlen (Zwitserland) een Borstwerk met zes stemmen, waarvoor bij de bouw al ruimte was vrijgehouden. Het Borstwerk is zwelbaar via deurtjes die met de hand bediend kunnen worden. In 2022 breidt Edskes het orgel opnieuw uit met vier pedaalregisters.

Hoofdmanuaal:

Quintade 16′
Prinzipal 8′
Hohlflöte 8′
Octave 4′
Rohrflöte 4′
Quinte 3′
Octave 2′
Mixtur IV sterk
Trompete 8′

Borstwerk:

Gedackt 8′
Flöte 4′
Gemshorn 2′
Quinte 1 1/3′ (B/D)
Tertz 1 3/5′ (B/D)
Dulzian 8′ (B/D)

Pedaal:

Untersatz 16′
Subbaß 16′
Gedackt 8′
Octave 4′
Fagot 16′

Koppelingen- en speelhulp:

Ped – Hoofdwerk
Ped- Borstwerk
Manuaal koppel
Tremulant

Het Naber Hoofdorgel

Carl Friedrich August Naber (1797-1861) bouwt in 1844 een nieuw drieklaviers orgel voor de Sint-Joriskerk in Amersfoort. Het is het grootste instrument uit zijn oeuvre. Hij plaatst het instrument op het gotische oxaal aan de oostkant van de kerk. Hij gebruikt bij de bouw vijf registers uit het vorige orgel van de kerk, een werkstuk van Pieter Gerritsz. uit 1551, waarin zich ook pijpen bevinden van Van Hagerbeer uit 1636.

Vanaf 1903 heeft J. de Koff het Naber-orgel in onderhoud. Hij vervangt op het Rugwerk de Dulciaan door een Echotrompet 8’. Op het Bovenwerk vervangt hij de Quintadeen  en Sifflet1’ door een Vioolprestant 8’ en een Voix Céleste 8’. In 1970 begint hij een grote restauratievan het orgel. In het kader van de kerkrestauratie krijgt het instrument een plek aan de andere kant van de kerk, op een nieuw platform. De Koff, die tijdens de restauratie failliet gaat,herstelt de oorspronkelijke dispositie. Daarbij krijgt het Rugwerk een Naber-Dulciaan uit 1953, afkomstig uit Vriezenveen. Flentrop voltooit de restauratie in 1972. In 1995 restaureert Flentrop het orgel opnieuw en voert in de jaren daarna intonatiecorrecties uit aan de tongwerken van het orgel. In 2012 krijgt het orgel een grote schoonmaakbeurt en wordt het opnieuw geschilderd.

Hoofdwerk [II] C – f3
Prestant 16′
Bourdon 16′
Prestant 8′ *
Holpijp 8′
Octaaf 4′ *
Openfluit 4′
Quint 3′ *
Octaaf 2′
Mixtuur 4-6 st.
Scherp 3-4 st.
Cornet D 5 st.
Fagot 16′
Trompet 8′

Rugwerk [I] C – f3
Prestant 8′
Roerfluit 8′
Bourdon 8′
Octaaf 4′
Holfluit 4′
Woudfluit 2′
Sexquialter 2 st. *
Mixtuur 3-5 st.
Dulciaan 8′

Bovenwerk [III] C – f3
Prestant 8′ *
Holpijp 8′ *
Quintadena 8′
Viola di Gamba 8′
Octaaf 4′ *
Fluit 4′ *
Nasard 3′
Gemshoorn 2′
Flageolet 1′
Hoboe 8′
Vox humana 8′
Tremulant

Pedaal C – f1
Prestant 16′
Subbas 16′
Octaaf 8′
Octaaf 4′
Bazuin 16′
Trompet 8′
Vox humana 8′
Tremulant

Koppelingen:
Hoofdwerk – Rugwerk
Hoofdwerk – Bovenwerk
Rugwerk – Hoofdwerk (1995)
Pedaal –Hoofdwerk
Pedaal – Rugwerk (1900)

Hoofdwerk [II] C – f3
Prestant 16′
Bourdon 16′
Prestant 8′ *
Holpijp 8′
Octaaf 4′ *
Openfluit 4′
Quint 3′ *
Octaaf 2′
Mixtuur 4-6 st.
Scherp 3-4 st.
Cornet D 5 st.
Fagot 16′
Trompet 8′

Rugwerk [I] C – f3
Prestant 8′
Roerfluit 8′
Bourdon 8′
Octaaf 4′
Holfluit 4′
Woudfluit 2′
Sexquialter 2 st. *
Mixtuur 3-5 st.
Dulciaan 8′

Bovenwerk [III] C – f3
Prestant 8′ *
Holpijp 8′ *
Quintadena 8′
Viola di Gamba 8′
Octaaf 4′ *
Fluit 4′ *
Nasard 3′
Gemshoorn 2′
Flageolet 1′
Hoboe 8′
Vox humana 8′
Tremulant

Pedaal C – f1
Prestant 16′
Subbas 16′
Octaaf 8′
Octaaf 4′
Bazuin 16′
Trompet 8′
Vox humana 8′
Tremulant

Koppelingen:
Hoofdwerk – Rugwerk
Hoofdwerk – Bovenwerk
Rugwerk – Hoofdwerk (1995)
Pedaal –Hoofdwerk
Pedaal – Rugwerk (1900)